i.6. Numero komunztadura alokutiboetan: -zki (v -it)
Egilea: Ane Odria
Nola aipatu: Odria, Ane. (2022). Numero komunztadura alokutiboetan: -zki (v -it). In Bilbao, Kristina, Ane Odria, Ane Berro, Josu Landa & Beatriz Fernández (eds.), Euskara Bariazioan / Basque in Variation (BiV) (3. arg.). UPV/EHU. [Interneten eskuragarri: https://basqueandbeyond.ehu.eus/biv/?o=chapters&id=1&e=13&h=eu].
i. Kasu eta komunztadura
Deskribapena

Euskaraz alokutiboak argumentu absolutiboari dagokion -it- pluralgilea hartzen dute forma iragankorretan.

(1a) Nik liburuak ekarri ditiat/ditinat
ni.ERG liburuak.ABS ekar.PTCP (3ABS).PL.edun.ALLO.M/F.1SG.ERG
(1b) Jonek liburuak ekarri ditik/ditin
Jon.ERG liburuak.ABS ekar.PTCP (3ABS).PL.edun.ALLO.M/F.3ERG

Hizkera batzuek, aldiz, -zki- pluralgilea darabilte, eta ez -it- (Zuazo 2014: 48).

(2a) Nik liburuak ekarri dizkiat/dizkinat
ni.ERG liburuak.aBS ekar.PTCP (3ABS).PL.edun.ALLO.M/F.1SG.ERG
(2b) Jonek liburuak ekarri dizkik/n
Jon.ERG liburuak.ABS ekar.PTCP (3ABS).pl.EDUN.ALLO.M/F.3ERG
Banaketa dialektala

Zuazok (2014: 48) dioenez, Gipuzkoako alderdi bateko berrikuntza da *edun aditzaren hitanoan -zki- pluralgilea erabiltzea -it- orokorraren lekuan. Hona hemen zenbait adibide:

(3a) dizkiat/dizkiñat ‘ditiat/ditiñat’
(3ABS).PL.edun.ALLO.M/F.1SG.ERG
(3b) dizkik/dizkin ‘ditik/ditin’
(3ABS).pl.EDUN.ALLO.M/F.3ERG
(3c) dizkiogu/dizkionagu ‘ditiagu/ditinagu’
(3ABS).pl.EDUN.ALLO.M/F.1PL.ERG
Datu-basearen emaitzak

Gipuzkoako eremu bateko berrikuntza izanik, erdialdeko euskalkietan aurkitzen da batez ere -zki- pluralgilea -it- pluralgilearen lekuan: Beizaman, Errenteria, Etxalekun (Imotz), Hernani, Irun eta Itsasondon. Oragarreko hizkeran ere (nafar-lapurtarra) lekukotzen da -zki- predikatu iragankorretan.

Aipamenak

Zuazo, Koldo. 2014. Euskalkiak. Donostia: Elkar.